مسئولیت های ارکان فنی و اعضای هیئت مدیره شرکت های رتبه دار
هنگامی که به سمت و سوی اخذ رتبه برای یک شرکت از سازمان برنامه بو بودجه پیش می رویم نیاز داریم که در هیئت مدیره شرکت از افراد با سواد ( مدارک کارشناسی به بالا ) استفاده می شود که معمولا درقوانین سازمان برنامه نام برده شده که : باید دو سوم از اعضای شرکت دارای مدرک کارشناسی باشند که این ملزم به استفاده قانونی و دعوت از همکاران و افراد فنی که مدارک ایشان تحت پوشش سازمان نظام فنی و اجرایی کشور باشد . به همین سبب افرادی که در چینش و عضو هیئت مدیره شرکت های سهامی خاص یا محدود که نامزد اخذ رتبه می باشند باید در چینش هیئت مدیره شرکت قرار گیرند یعنی این شامل اخذ و حفظ سمت تا پایان رتبه می باشد . هر کدام از افراد می توانند یکی از سمت های رئیس هیئت مدیره ، نائب رئیس هیئت مدیره ، عضو هیئت مدیره ، مدیریت عامل یا ….. .
همواره می دانیم که اعضای هیئت مدیره شرکت باید درصدی سهامدار باشند ، در واقع شرط ورود به هیئت مدیره ابتدا سهامدار شدن می باشد . حتی اگر کمترین میزان سهم ( 1 سهم ، باید عددی صحیح باشد و نمی تواند اعشار باشد )( را به آن تعلق داد .
در نتیجه میتوان اذعان داشت که هیئت فنی و تیم فنی شرکت که قرار به اخذ و بالابردن امتیاز شرکت را دارند ابتدا باید سهامدار و سپس باید عضو هیئت مدیره باشند .
مادامی که شرکت در حال انجام فعالیت مکی باشد باید ارکان فنی شرکت از تمام مسئولیت های غیر فنی مبری شوند
مادامی که اختیارات شرکت در دست صاحبان امضا یا مدیریت عامل می باشد باید این زمینه اعتماد سازی و اطمینان خاطر از سلب مسئولیت برای ارکان فنی شرکت فراهم شود . این اطمینان خاطر می تواند در قالب یک قرار داد ، تعهد نامه ، وکالت نامه یا اقرار نامه و یا تعهد نامه ای باشد که صاحبین امضا و سهامداران ارشد و عمده شرکت طی این تعهدات ارکان فنی شرکت را از دیون و تعهدات و مطالبات ، بدهی ها و آورده ها ، سود و زیان شرکت و مسئولیت های شرکت در برابر سازمان های خصوصی و دولتی ، افراد حقیقی و حقوقی اعم از مالیت ، بیمه و …. مبری و مستثنی می کند .
در فرآیند انتقال شرکتهای رتبهدار و چینش و ورود اعضای امتیاز آور به داخل هیئت مدیره شرکت ، تنظیم یک تعهد خروج برای ارکان فنی شرکت به صورت شفاف و دقیق، نقش اساسی در پیشگیری از اختلافات حقوقی و مسئولیتهای ناخواسته ایفا میکند. این تعهدنامه با هدف تعیین حدود مسئولیتها، حفظ حقوق اشخاص حقیقی و جلوگیری از بروز مشکلات مالی، مالیاتی و قضایی تنظیم میشود.
در ادامه، مهمترین مبانی و مفاد این تعهد تشریح میگردد:
1. استقلال قراردادی ارکان فنی ومهندسین امتیاز آور
مهندس امتیازآور دارای قرارداد همکاری مستقل و معتبر با کارگزار مربوطه میباشد. همکاری ایشان با شرکت پیمانکار صرفاً در چارچوب این قرارداد و در حدود انجام امور سامانهای و اداری تعریف شده است.
بنابراین، هرگونه همکاری از جمله ارسال پیامکها، کدهای تأیید یا انجام فرآیندهای اداری، ناشی از قرارداد اصلی مهندس با کارگزار بوده و به هیچ عنوان به منزله وجود رابطه استخدامی یا قراردادی مستقیم با شرکت پیمانکار تلقی نمیشود.
2. تفکیک کامل مسئولیتهای اجرایی و مدیریتی شرکت
در کلیه فرآیندهای:
- قضایی
- مالیاتی
- بیمهای
- بانکی
مرجع پاسخگویی اصلی، مدیرعامل و صاحبان امضای مجاز شرکت میباشند. این مسئولیت حتی در صورت تعدد اعضای هیئتمدیره نیز تغییر نمیکند.
مهندسین امتیاز آور :
- هیچگونه اختیار اجرایی، مالی یا مدیریتی در شرکت ندارند
- مسئول تنظیم اسناد، صدور چک، پرداخت مالیات یا بیمه نیستند
- در تصمیمات اجرایی شرکت دخالتی ندارند
بر این اساس، انتساب هرگونه بدهی ، تخلف یا تبعات ناشی از عملکرد مدیریتی شرکت به مهندس امتیاز آور فاقد وجاهت قانونی است .
بدیهی است در مواردی که مهندس امتیازآور خود عضو هیئتمدیره باشد، مسئولیت وی تابع مقررات قانونی مربوط به اعضای هیئتمدیره خواهد بود .
3. مسئولیت پس از انتقال سهام
پس از انتقال رسمی سهام شرکت، مالک جدید بهطور کامل مسئول کلیه امور شرکت خواهد بود.
تعهد خروج مهندس تضمین میکند که:
- امتیازآوران
- مدیران سابق
- سهامداران قبلی
درگیر هیچگونه مسئولیت مالی، مالیاتی، حقوقی یا کیفری ناشی از عملکرد آتی شرکت نخواهند شد.
این تعهد در عمل تنها سند قابل دفاعی است که مانع از درگیر شدن اشخاص قبلی در پروندههای مالیاتی، بدهیها یا دعاوی احتمالی میشود.

4. حفظ قانونی و موقت امتیاز شرکت
در انتقال شرکتهای رتبهدار، حضور امتیازآوران یک ضرورت اداری و موقت است، نه مالکیتی.
در چارچوب تعهد خروج مهندس:
- مدت حضور امتیازآور بهصورت دقیق تعیین میشود
- پس از پایان مهلت، خروج یا تمدید الزامی است
- نگهداری غیرمجاز تخلف محسوب میشود
مدارک اشخاص (مدرک تحصیلی، سوابق بیمه و…) امانت محسوب شده و ابزار دائمی شرکت نیست. مسئولیت هرگونه استفاده خارج از مدت تعیینشده صراحتاً بر عهده خریدار خواهد بود.
این بند از بروز اتهامات کیفری مانند خیانت در امانت جلوگیری میکند.
5. ضمانت اجرا برای جلوگیری از تعلل
بدون ضمانت اجرا، تعهد صرفاً جنبه تشریفاتی خواهد داشت. به همین دلیل در تعهد خروج مهندس:
- جریمه روزانه مشخص تعیین میشود
- مبلغ آن بازدارنده و غیرسلیقهای است
هدف از این ضمانت اجرا دریافت وجه نیست، بلکه جلوگیری از نگهداشتن غیرقانونی امتیازآور پس از موعد مقرر است.

6. داوری بهعنوان مرجع حل اختلاف
با توجه به تخصصی بودن موضوع رتبهبندی و همکاری مهندسین و پیمانکاران، طرفین با علم و آگاهی کامل، داوری را به عنوان مرجع حل اختلاف انتخاب مینمایند.
دلایل انتخاب داوری:
- طولانی بودن فرآیند رسیدگی در محاکم دادگستری
- اطاله دادرسی و ارجاعات متعدد کارشناسی
- نیاز به بررسی تخصصی مفاد تعهدنامه
- جلوگیری از تحمیل هزینههای سنگین به مهندسین
نظر داور صرفاً در چارچوب متن تعهدنامه معتبر است و داور:
- حق ایجاد تعهد جدید ندارد
- نمیتواند مبلغ یا مهلتها را تغییر دهد
- مجاز به تفسیر موسع خارج از متن نیست
در صورت تجاوز از حدود اختیارات، رأی داور مطابق قانون آیین دادرسی مدنی باطل خواهد بود. این محدودیت، تضمینکننده بیطرفی کامل داور است.
جمعبندی
تنظیم دقیق و حرفهای تعهد خروج مهندس در فرآیند انتقال شرکتهای رتبهدار، یک اقدام پیشگیرانه و ضروری است که:
- از درگیر شدن مهندسین در پروندههای مالی و قضایی جلوگیری میکند
- مسئولیتها را بهصورت شفاف تفکیک مینماید
- مانع سوءاستفاده از مدارک اشخاص حقیقی میشود
- چارچوبی روشن برای خروج قانونی و ایمن امتیازآور فراهم میسازد
این تعهد نه صرفاً یک متن قراردادی، بلکه یک سپر حقوقی برای حفاظت از سرمایه انسانی و جلوگیری از اختلافات آینده است.
